Ile jest kaplic Mieszka I na Ostrowie Tumskim?

Poznańscy archeolodzy sprawdzają, czy odkryta rok temu kaplica Dobrawy nie była większa. A gnieźnieńscy odkryli właśnie coś, co być może jest pozostałościami palatium

Na Ostrowie Tumskim i Śródce znowu krzątają się archeolodzy, a wykopów przybywa - nowy sezon archeologiczny rozwinął się w najlepsze.

Dotarli do cmentarza

Ostre słońce i wysoka temperatura nie przeszkadza tylko tym, którzy kopią po północnej, zacienionej stronie kościoła Najświętszej Maryi Panny. - Ten teren nie był jeszcze badany. Chcemy sprawdzić, czy odkryta przez nas rok temu po południowej stronie kościoła kaplica Dobrawy nie była większa - mówi prof. Hanna Kócka-Krenz, która kieruje pracami na Ostrowie Tumskim. - Na północ od kościoła NMP odkryliśmy w poprzednich latach najwięcej złoconych i barwnych kostek mozaikowych, co skłania nas do sprawdzenia, czy przypadkiem nie było tutaj dodatkowej architektury, powiązanej z pałacem Mieszka [odkrytym na Ostrowie Tumskim w 1999 r. - red.]. Ciągle nie wiemy, czy odkryta przez nas kaplica była jedyną przy palatium, czy nie. Mnogość małych świątyń na Wawelu - choć nie śmiemy się z Wawelem porównywać - pokazuje, że takie mnożenie obiektów sakralnych było charakterystyczne dla średniowiecza.

Na razie archeolodzy dotarli do poziomu XVIII-wiecznego cmentarza. W dole widać leżące równo w rzędach ludzkie szkielety. - Już mamy ich osiem - przyznaje Andrzej Sikorski, współpracownik prof. Kócki -Krenz.

Pani profesor ma nadzieję, że we wrześniu nareszcie będzie mogła przeprowadzić sondażowe wykopy we wnętrzu kościoła NMP, które przyniosą więcej informacji na temat fundamentów spodziewanej tam świątyni romańskiej, która zastąpiła zniszczoną w XI w. kaplicę Dobrawy. - Nasze ustalenia będą rzutować na program prac konserwatorskich wewnątrz kościoła - tłumaczy prof. Kócka -Krenz.

Na razie archeolodzy mogą się pochwalić odkryciem w innym miejscu Ostrowa. W wykopie, założonym na koronie północnego wału grodu Mieszka, natknęli się na okazałe pozostałości budowli kanonii. Inni archeolodzy natknęli się na relikty średniowiecznej osady targowej na Śródce.

Znaleźli palatium w Gnieźnie?

Czy archeolodzy z Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie odkryli na Wzgórzu Lecha pozostałości po gnieźnieńskim palatium? Na razie są ostrożni w ocenie tego, na co natknęli się w pobliżu kościoła św. Jerzego. - Jest to jakaś konstrukcja kamienna. Za wcześnie jeszcze, by mówić, że to fragment palatium [wczesnośredniowiecznej siedziby władcy - red.]. Potrzebne są kolejne wykopy - wyjaśnia Tomasz Janiak, który kieruje pracami archeologów.

Janiak nie ukrywa jednak, że istnieje spore prawdopodobieństwo, iż odkopany przez archeologów fragment muru to obiekt przedromański lub romański. - To luźny materiał, głównie płyty kamienne, które były używane podczas wznoszenia budowli w technice przedromańskiej - opowiada. - To mógł być materiał rozbiórkowy po palatium, ale to musimy dopiero ustalić. W ciągu dwóch tygodni będziemy wiedzieć, czy to rzeczywiście relikty palatium, czy innej budowli romańskiej.

Hipotezę, że było to palatium, uprawomocniają inne wskazówki. Archeolodzy od lat przypuszczali, że - podobnie jak w Poznaniu, na Lednicy i w Gieczu - w Gnieźnie również musiał istnieć pałac władcy - ze względu na znaczenie tego grodu w państwie pierwszych Piastów. Wszelkie dotychczasowe lokalizacje palatium wskazywały na teren, na którym stoi kościół św. Jerzego. - Mamy w tym miejscu wyraźne wzniesienie, a w czasach pierwszych Piastów znajdowała się tu książęca część grodu w Gnieźnie - wylicza Janiak.

Odkrycie widziała już prof. Hanna Kócka -Krenz, która odnalazła palatium w Poznaniu. - To zapowiada się interesująco, ale na razie jest zbyt mało danych, by mówić, że to palatium - komentuje.