Jakie nieruchomości Kościół odzyskał w Poznaniu?

"Gazeta" poznała wykaz poznańskich nieruchomości, które państwo oddało Kościołowi. Zapytany o ich wartość rzecznik kurii odpowiada: "Nie mogę panu pomóc".

Niedawne aresztowanie Marka P., byłego funkcjonariusza SB, wywołało krytykę nadużyć w działającej przy MSWiA Komisji Majątkowej, która przez ostatnie 19 lat zwracała Kościołowi katolickiemu zagrabione majątki lub - w ramach rekompensaty - przyznawała inne nieruchomości. Marka P. zatrzymano pod zarzutem wręczania łapówek członkom komisji.

"Gazeta" od tygodnia opisuje działania Komisji Majątkowej. Sprawdziliśmy, jakie nieruchomości na mocy jej decyzji odzyskał Kościół w ostatnich latach na terenie Poznania.

Szpitale, pałac, grunty

W samym Poznaniu Kościół domagał się zwrotu 29 nieruchomości. Pierwsze wnioski pojawiły się wiosną 1991 r. Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha chciała przejąć wtedy budynki przy ul. Marcinkowskiego, Jackowskiego, Wawrzyniaka, Fabrycznej i Madalińskiego. Ale Komisja Majątkowa nie zgodziła się na to. Pozytywnie rozpatrzyła 14 wniosków. Są to:

* Szpital przy ul. Łąkowej, w którym Uniwersytet Medyczny prowadzi klinikę onkologii z oddziałami chemioterapii oraz chirurgii i ginekologii onkologicznej. Nieruchomość ta należała wcześniej do Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety Prowincji Poznańskiej. W marcu 1997 r. zawarto ugodę - elżbietanki użyczyły uczelni budynek na 20 lat. - Wyprowadzimy się wcześniej, bo prawdopodobnie już w 2012 r. Oddziały z ul. Łąkowej przeniosą się do budowanego właśnie pawilonu przy ul. Szamarzewskiego - informuje rzecznik uniwersytetu Marek Ruchała. Po wyprowadzce budynek przejmie zgromadzenie.

* Szpital kliniczny przy ul. Długiej w 1992 r. Komisja zwróciła Zgromadzeniu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo w Chełmie. W lecznicy mieszczą się m.in. kardiologia, chirurgia, anestezjologia i okulistyka. Na mocy porozumienia siostry bezpłatnie udostępniają budynek szpitalowi do 2017 r. - Co będzie dalej, pozostaje kwestią otwartą. Siostry cieszą się z dobroczynnej działalności, mamy dobre relacje, więc myślę, że się dogadamy - mówi dyrektor medyczny szpitala Szczepan Cofta.

* Późnobarokowy pałac z folwarkiem na Morasku był rekompensatą za kamienicę przy ul. Podgórnej 3. Nie oddano jej Kościołowi, bo mieszkali w niej ludzie. Tymczasem w starej części pałacu na Morasku swoją siedzibę miało już Zgromadzenie Misjonarek Chrystusa Króla. 13 lat temu Komisja Majątkowa na ich potrzeby przekazała nowszą, XIX-wieczną część, dawniej własność PGR-u.

* Cmentarz przy ul. Samotnej na Dębcu odzyskała parafia Zmartwychwstania Pańskiego. Nekropolię po wojnie przejęło państwo, a na bramie pojawiła się informacja, że cmentarz jest zamknięty. Przez kolejne 50 lat wandale zniszczyli go doszczętnie.

* Grunt na Św. Marcinie w ramach rekompensaty archidiecezja poznańska otrzymała w 1996 r.

* Budynek przy ul. Franciszkańskiej 3 zwrócono klasztorowi franciszkanów w 1994 r.

* Dworek przy ul. Posadzego archidiecezja odzyskała 14 lat temu.

* 1,4 ha ziemi odzyskała parafia św. Jana Jerozolimskiego za murami, 17,7 ha - zgromadzenie elżbietanek, 4,4 ha gruntów rolnych - Dom Zakonny Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej w Poznaniu, 2 ha - parafia św. Wojciecha. Jako rekompensatę Komisja przyznała też trzy nieruchomości rolne: 7-hektarową działkę parafii św. Antoniego, 11-hektarową parafii pw. Niepokalanego Poczęcia NMP i 12-hektarową - Zgromadzeniu Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej.

To własność ludzi wierzących

Zapytaliśmy w poznańskiej kurii, jaka jest wartość nieruchomości przekazanych w Poznaniu Kościołowi. Rzecznik kurii ks. Maciej Szczepaniak stwierdził, że trudno jest mu udzielać informacji na temat prac Komisji Majątkowej. Tłumaczył, że - jego zdaniem "Gazeta" niewłaściwie przedstawia sprawę zwrotu majątku Kościołowi. "W tekstach produkowanych na ten temat ani razu nie przeczytałem do tej pory, że przyznawane ziemie zostały przedtem parafiom odebrane, że przez dziesiątki lat nie mogły one z nich korzystać, i że często stanowią ponadto tylko część ich wcześniejszej własności. W przypadku małych miejscowości tylko dzięki nim (od wieków) można zapewnić funkcjonowanie parafii. Nie mówi się, że nieruchomości i grunty należące do parafii to nie własność proboszcza, ale wspólnoty ludzi wierzących. Zwykle artykuły epatują liczbami, które i tak nic nie mówią" - napisał w mailu ks. Szczepaniak.

Sprawa VIII LO: szkołę oddał Aumiller

Decyzji o zwrocie Kościołowi nieruchomości, w których mieszczą się VIII LO i szkoła muzyczna przy ul. Głogowskiej, nie podejmowała Komisja Majątkowa, lecz pochodzący z Poznania minister budownictwa Andrzej Aumiller (rząd PiS, LPR i Samoobrony).

Przed wojną działki przy ul. Głogowskiej należały do ks. Czesława Piotrowskiego. To on zbudował tam szkołę. W czasach stalinowskich budynek przejęła Milicja Obywatelska, a potem utworzono w nim liceum. Minister Aumiller cofnął decyzję o wywłaszczeniu, którą potem podtrzymały sądy.

Szkoła muzyczna zawarła już porozumienie z kurią. VIII LO wciąż zajmuje budynki "na dziko". Niedawno sąd przyznał poznańskiej kurii ponad 23 mln zł odszkodowania za utracone korzyści. Wyrok nie jest prawomocny.