Gdzie postawić Pomnik Wdzięczności?

Plac nad Maltą? Plac Wolności? Gdzie powinien stanąć pomnik Wdzięczności? Zastanawiają się liderzy komitetu odbudowy pomnika, który zawiązał się w ubiegłym tygodniu w Poznaniu

Monumentalny pomnik Wdzięczności (zwany również pomnikiem Najświętszego Serca Jezusa), wraz z figurą Chrystusa stał przed aulą uniwersytetu od 1932 r. jako symbol wdzięczności Polaków za odzyskaną niepodległość. W październiku 1939 r. zburzyli go hitlerowcy. Dziś przypomina o nim pamiątkowa tablica. Ale to ma się zmienić, bo w piątek w pałacu Działyńskich zawiązał się komitet ponownej budowy pomnika. Inicjatorem przedsięwzięcia jest prof. Stanisław Mikołajczak z UAM.

Akces do tej inicjatywy zgłosiło ponad dwustu naukowców, polityków wszelkich opcji, samorządowców, artystów i architektów. Prym wiodą wśród nich działacze Akademickiego Klubu Obywatelskiego im. Lecha Kaczyńskiego oraz uniwersyteckiej Solidarności.

Na razie członkowie komitetu zaapelowali do poznaniaków o wsparcie idei. Pomnik ma zostać odbudowany do 2018 r. - na stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę. Wiadomo, że nie powstanie w historycznym miejscu, bo od 1981 r. stoi tam pomnik Ofiar Czerwca. Komitet odbudowy pomnika Wdzięczności zastanawia się teraz nad najlepszą lokalizacją dla monumentu.

- Na razie mogę mówić tylko o swoich wyobrażeniach - asekuruje się prof. Mikołajczak. - Pomnik musi służyć masowym uroczystościom, więc potrzebuje przestrzeni wokół. Dlatego dobrym miejscem byłby teren między kościołem pod wezwaniem św. Jana Jerozolimskiego a miejscem, w którym Cybina wypływa z Jeziora Maltańskiego.

Profesor nie ukrywa, że miał inne wymarzone miejsce - chciał, by pomnik Wdzięczności stanął na placu Wolności. - Pomnik stałby wtedy zaledwie 50 metrów od Bazaru, w którym Paderewski rozkręcił powstanie wielkopolskie - mówi profesor. Ale zdaje sobie sprawę, że to pomysł mało realny: - Trzeba by rozebrać dopiero co tam postawioną fontannę.

Podczas pierwszego, piątkowego spotkania komitetu pojawiły się też inne propozycje. Jedną z nich był park przy ul. Królowej Jadwigi, tuż przy moście Królowej Jadwigi. Projekt ten ma jednak wadę. - W miejscu tym musiałby on jednak stanąć "twarzą" do Warty, a trudno byłoby odbywać zgromadzenia na tyłach pomnika - wyjaśnia prof. Mikołajczak.

Innym pomysłem była "dolina" za pomnikiem Powstańców Wielkopolskich. - Z tego miejsca trudno byłoby jednak organizować jakieś przemarsze czy uroczystości religijne - narzeka profesor.

W trakcie dyskusji pojawiła się też propozycja, by pomnik Wdzięczności stanął na placu przed katedrą. - Jest tam jednak za mało miejsca na wielotysięczne manifestacje - komentuje Mikołajczak. Jego zdaniem ewentualna lokalizacja pomnika na Malcie byłaby najlepszym wyjściem. - Malta ma jeszcze jeden ważny argument. Chodzi o to, że przy pomniku można by postawić amfory z ziemią z pól bitewnych powstania wielkopolskiego, z pól bitewnych Wielkopolan z czasów wojny polsko-bolszewickiej oraz z miejsc walk Armii Poznań w 1939 roku. A na tyłach pomnika można by posadzić tradycyjny, polski las z sosnami i dębami - mówi prof. Mikołajczak. - Takiego miejsca w Wielkopolsce brakuje.

Wielkość i ostateczny kształt pomnika mają być dopasowane do miejsca jego lokalizacji. - To musi być pomnik na miarę Poznania i Wielkopolski. Wstyd powiedzieć, ale jako Wielkopolanie jakbyśmy trochę spsieli. Musimy pokazać, że jesteśmy jednym z największych i wiodących regionów tego kraju, w którym narodziło się państwo polskie - uważa profesor.

O ostatecznej lokalizacji mają zdecydować wspólne rozmowy komitetu, prezydenta Poznania i władz kościelnych. Wczoraj prof. Mikołajczak wystosował do prezydenta Grobelnego prośbę o spotkanie w tej sprawie. Ma nadzieję, że Grobelny pomoże komitetowi. - Wiem, że prezydent był już komitecie restytucji pomnika, który zawiązał się kilka lat temu, ale nie podjął działalności - tłumaczy.