Mammografia pod lupą. Gdzie się badać?

Na piątkę i na czwórkę eksperci ocenili wielkopolskie ośrodki, które wykonują darmową mammografię w ramach profilaktycznego programu wczesnego wykrywania raka. To sukces. Ale wciąż połowiczny

Każda kobieta w wieku 50-69 lat powinna zrobić badanie mammograficzne raz na dwa lata - takie są wytyczne Międzynarodowej Agencji Badań nad Nowotworami.

Polki badają się w ramach ogólnopolskiego Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi. W Wielkopolsce w tym roku mammografię wykonuje ok. 30 ośrodków.

Rok temu tych ośrodków było 18. Skontrolowali je eksperci radiolodzy. Audyt polegał na ocenie dwóch nadesłanych kompletów zdjęć wykonanych przez placówki.

Co 15. pracownia mammograficzna w kraju nie spełnia wymogów ośrodka koordynującego, bo np. technicy wykonują nieczytelne zdjęcia rentgenowskie, a radiolodzy nie potrafią poprawnie ich opisać. W Wielkopolsce jest dużo lepiej - kontrolę przeszło wszystkich 18 poradni. Osiem z nich zdobyło największą liczbę punktów. Reszta dostała ocenę zadowalającą.

Najlepiej wypadła przychodnia Largo, która zdobyła 10. lokatę w kraju (na 246 ośrodków wykonujących zdjęcia analogowe). Za nią jest Wielkopolskie Centrum Onkologii (24. miejsce).

Radiolodzy oceniali też ośrodki, które robią mammografię cyfrową. W Wielkopolsce wykonuje ją tylko poznański OPEN przy ul. Kazimierza Wielkiego - zdobył ocenę bardzo dobrą i 16. lokatę w kraju (na 56 ośrodków).

- Ten wynik pokazuje, że mammografię robimy dobrze i bardzo dobrze. To sukces - uważa dr Agnieszka Dyzmann-Sroka, szefowa Populacyjnego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi w Wielkopolsce.

W środku stawki plasuje się Centrum Ochrony Zdrowia w Gnieźnie (wykonało rok temu ok. 2 tys. badań). - To nie znaczy, że wykonujemy badania źle. Robimy to rzetelnie: mamy dobry sprzęt i kadrę. Audyt jest potrzebny, bo to informacja zwrotna nie tylko dla pacjentów, ale i dla nas, byśmy wiedzieli, co możemy robić lepiej - mówi Tomasz Czerniak, współwłaściciel Centrum Ochrony Zdrowia.

Wyniki audytu pokazują, że coraz więcej ośrodków spełnia kryteria walki z rakiem obowiązujące w UE. W 2007 r. wyniki dyskwalifikowały aż co trzecią pracownię w Polsce. W Wielkopolsce kontroli nie przeszło 15 na 27 ośrodków.

Część radiologów alarmuje jednak, że wyniki audytu mogą usypiać czujność. - Eksperci oceniali tylko dwa komplety zdjęć, a nie cztery - jak w 2010 r. Ośrodek sam wybiera zdjęcia do oceny i zazwyczaj nadsyła najlepsze. Na Zachodzie ocenia się losowo wybrane zdjęcia. Wtedy audyt daje pełen obraz sytuacji - mówi nam jeden z poznańskich radiologów.

Dlaczego radiolodzy nie oceniają losowo wybranych zdjęć? Autorzy programu profilaktycznego twierdzą, że to technicznie niemożliwe: większość gabinetów nie archiwizuje zdjęć, bo wydaje je pacjentkom.

Audyt - po raz pierwszy - jest wiążący dla NFZ. To znaczy, że ośrodki, które go nie przejdą, nie dostaną kontraktu na badania mammograficzne.

- Nie ma lepszej broni w walce z rakiem niż prewencja. Wcześnie wykryty rak daje ponad 90 proc. szansy na całkowite wyleczenie - mówi Agnieszka Dyzmann-Sroka, szefowa Programu Wczesnego Wykrywania Raka Piersi w Wielkopolsce. Mimo to w programie bierze udział wciąż mały odsetek Polek. W ub. roku przebadało się tylko 42 proc. kobiet.

Gdzie się badać?

Ośrodki, które wykonywały zdjęcia metodą analogową

Ocena bardzo dobra

* Poznań: NZOZ LARGO - 92,6 proc.

* Poznań: Wielkopolskie Centrum Onkologii - 91,4

* Turek: SP Zakład Opieki Zdrowotnej - 87,8

* Września: AMIKA Konsorcjum Medyczne - 87,4