Kalendarium Powstania Wielkopolskiego

27 grudnia 1918 - w godzinach popołudniowych w Poznaniu wybuchają walki, sprowokowane przez stronę niemiecką. Krótko przed godziną 16. do centrum miasta nadciąga z koszar na Jeżycach 200 niemieckich żołnierzy z 6 pułku grenadierów. Prowadzi ich niemiecki oficer. Niemcy ze śpiewem na ustach wpadają do gmachu Naczelnej Rady Ludowej, zrywają sztandary alianckie, a potem wdzierają się do prywatnych mieszkań i zrywają z balkonów choragwie francuskie, brytyjskie, amerykańskie i polskie, depcząc je. Przy szybko zapadającym mroku Niemcy ustawiają dwa karabiny maszynowe pod budynkiem Prezydium Policji i rozpoczynają ostrzał Bazaru, w którym gości się - i leczy - Ignacy Jan Paderewski. Przechodnie w popłochu uciekają do domów.

Ponieważ na ulicach padają radni, Straż Ludowa zaczyna odpowiadać na strzały Niemców. Polacy atakują gmach Prezydium Policji. W ataku ginie Franciszek Ratajczak. Pod polskim naporem Niemcy wycofują się z centrum Poznania. Powstańcy opanowują Dworzec Główny, Pocztę, a także kilka redut systemu fortecznego Poznania.

Wybuchają też pierwsze walki na prowincji.

28 grudnia 1918 - Komisariat Naczelnej Rady Ludowej mianuje tymczasowym naczelnym dowódcą powstania kapitana Stanisława Taczaka. Powstańcy są coraz mocniejsi: opanowują Cytadelę, Fort Grollmanna, arsenał przy Wielkich Garbarach.

29 grudnia 1918 - walki w Poznaniu nie ustają. Wyzwalają się mniejsze miejscowości: Kórnik, Grodzisk, Kłecko, Witkowo, Wielichowo i wiele innych.

30 grudnia 1918 - ogromny sukces postańców w Poznaniu: zdobywają koszary 6 pułku grenadierów. Niemiecki pułk wycofuje się z miasta na zachód.

31 grudnia 1918 - powstanie rozszerza się promieniście wokół Poznania. W polskich rękach sa już Oborniki, Kościan, Ostrów, Śrem, Wągrowiec, Wronki. Rusza polska ofensywa w kierunku Gniezna. Dowodzi nią Paweł Cyms.

1-5 stycznia 1919 - kolejne sukcesy powstania: wolne są już Jarocin, Krotoszyn, Miejska Górka, Jutrosin, Rawicz, Nakło nad Notecią, Mogilno, Strzelno, Kruszwica, Nowy Tomyśl, Czarnków, Wolsztyn.

6 stycznia 1919 - powstańcy zdobywają lotnisko na Ławicy. Cały Poznań jest już w rękach Polaków. Polacy zajmują też Chodzież. Powstanie wykracza poza teren Wielkopolski - wybuchają walki pod Czerskiem i Kościerzyną na Pomorzu.

7 stycznia 1919 - Niemcy kontratakują: zdobywają Chodzież

8 stycznia 1919 - gen. Józef Dowbor-Muśnicki zostaje mianowany przez Józefa Piłsudskiego wodzem powstania. Zacięta bitwa pod Chodzieżą. Powstańcom udaje się odbić miasto. Odzyskują także Czarnków, chwilowo zajęty przez Niemców. Zwycięstwo pod Ślesinem i wyzwolenie Sierakowa.

9 stycznia 1919 - Niemcy atakują na północy. Pod ich naporem powstańcy muszą opuścić Nakło nad Notecią.

10 stycznia 1919 - walki w południowej Wielkopolsce: pod Lesznem, Rydzyną i Kąkolewem. Powstańcy zdobywają Sarnowę.

11 stycznia 1919 - zwycięstwo polskie w krwawych zmaganiach o Szubin. Powstańcy opanowują także Żnin, Łabiszyn i Złotniki. Niepowodzenie na froncie zachodnim, pod Zbąszyniem. Na południu powstańcy tracą Sarnowę.

12 stycznia 1919 - bitwa pod Lipnem nieopodal Leszna

13 stycznia 1919 - powstańcy tracą Szamocin

15 stycznia 1919 - nieudana próba odzyskania Szamocina

16 stycznia 1919 - gen. Józef Dowbor-Muśnicki obejmuje funkcję naczelnego wodza powstania. Walki pod Międzychodem.

17 stycznia 1919 - władze powstańcze ogłaszają pobór do wojska. Pod broń idą roczniki 1897, 1898 i 1899. Pierwszy krok w kierunku przekształcenia ochotniczych oddziałów powstańczych w regularną armię wielkopolską. Wódz powstania zwraca się do żołnierzy z odezwą, w której zapowiada, że w szeregach Wojska Polskiego nie będzie pogardy dowódców dla podwładnych, jaka istniała w armiach państw zaborczych. „Winniście być nie tylko dowódcami (...), ale też zawsze starszymi, kochającymi i troskliwymi braćmi żołnierzy”.

21 stycznia 1919 - Naczelna Rada Ludowa ustanawia tekst roty przysięgi wojsk powstańczych.